Konkordato talebiyle mahkemeye başvuracak şirketlerin mali tablolarında en çok dikkat edilen iki kavram "Borca Batıklık" ve "Ödeme Güçlüğü"dür. Çoğu zaman birbirinin yerine kullanılsa da, bu iki terim hukuki ve finansal açıdan tamamen farklı durumları ifade eder ve davanın gidişatını doğrudan etkiler.
1. Ödeme Güçlüğü (Nakit Akış Sorunu) Nedir?
Ödeme güçlüğü, bir borçlunun vadesi gelmiş borçlarını, mevcut nakit varlıkları veya likit kaynaklarıyla ödeyememe halidir. Şirketin varlıkları (stoklar, taşınmazlar, makineler) borçlarından fazla olabilir ancak bu varlıklar nakit değildir. Ödeme güçlüğü çeken bir şirket, aslında zengindir ancak "parası yoktur". Konkordato, bu tip şirketlere varlıklarını nakde çevirmeleri veya borçlarını vadeye yaymaları için zaman tanır.
2. Borca Batıklık (Teknik İflas) Nedir?
Borca batıklık durumu, şirketin tüm aktiflerinin (varlıklarının), pasiflerini (borçlarını) karşılamaya yetmemesi halidir. Yani şirket tüm varlıklarını satsa dahi borçlarını kapatamaz. Bu durum, Türk Ticaret Kanunu 376. maddesi kapsamında "teknik iflas" olarak adlandırılır. Borca batık bir şirket için konkordato başvurusu yapmak çok daha kritiktir; çünkü bu durumdaki bir şirketin iyileştirme projesi sunmaması halinde mahkemece iflasına karar verilmesi zorunludur.
3. Konkordato İçin Hangisi Gereklidir?
İcra ve İflas Kanunu uyarınca, konkordato başvurusunda bulunmak için şirketin mutlaka borca batık olması gerekmez. Sadece "vadesi geldiği halde borçlarını ödeyememe" veya "yakın gelecekte ödeyememe tehlikesi altında bulunma" (ödeme güçlüğü) yeterli bir başvuru sebebidir. Öte yandan, borca batık olan şirketler de konkordato talep ederek iflastan kurtulmayı amaçlayabilirler.
4. Mahkeme ve Bilirkişi Gözüyle Farklar
Mahkemece atanan bilirkişiler ve konkordato komiserleri, şirketin hem "Rayiç Değer Bilançosu"nu hem de "İşletmenin Devamlılığı Esası Bilançosu"nu inceler. Eğer şirket borca batıksa, iyileştirme projesinde sermaye artırımı veya dış kaynak girişi gibi özkaynakları güçlendirici adımlar atılması beklenir. Sadece ödeme güçlüğü varsa, borçların vadeye yayılması (tenzilat veya mühlet) ön plana çıkar.